Levenswerk

Gaston Bachelard stelde dat de geschiedenis van de wetenschap gekenmerkt wordt door een confrontatie met epistemologische obstakels die de vooruitgang van het denken verhinderen. Deze worden niet opgeworpen door de complexiteit van de wereld of de beperkingen van de mens, maar door de manier waarop wordt gedacht. Voor Bachelard werd wetenschappelijkheid dan ook gekenmerkt door een epistemologische breuk met het alledaagse denken. Onderzoek toont aan dat z’n stelling klopt, het werpt een totaal ander licht op tal van maatschappelijke problemen. Dit werkdocument dient als aanzet tot oprecht co-creatieve samenwerking,  het is geen naslagwerk maar biedt voldoende informatie om verificatie – tenzij falsificatie – toe te laten. Deze pagina is de introductie van een website die handelt over het Dunning-Krugereffect.

Introductie

Het Dunning-Krugereffect is een vrij arbitrair effect dat veronderstelt dat mensen ‘dom’ zouden zijn, dit in tegenstelling tot anderen. Het valt te betwisten of deze vermeende ‘domheid’ gelegen is in het gemis aan cognitief vermogen dan wel een gevolg is van een culturele conditionering die ons auto-conform laat denken en handelen. Voor dit onderzoek koppelen we het Dunning-Krugereffect aan de Financiële Relativiteitstheorie die ons een aantal inzichten ontbloot die niet of nauwelijks gezien worden zonder deze theorie te betrekken binnen het besluitvormingsproces. De theorie is te zien als een ‘trigger’ die we plaatsen binnen het Elaboration Likelihood Model (ELM), als introductie scheppen we een contextueel kader.

Dunning-Kruger

Het Dunning-Krugereffect is een psychisch verschijnsel. Het treedt op bij incompetente mensen die juist door hun incompetentie het metacognitieve vermogen missen om in te zien dat hun keuzes en conclusies soms verkeerd zijn.Incompetente mensen overschatten nogal eens hun eigen kunnen, en daardoor wanen ze zich bovengemiddeld competent. Mensen die werkelijk bovengemiddeld competent zijn, hebben daarentegen de neiging hun eigen kunnen te onderschatten. Minder competente mensen slaan zodoende hun eigen capaciteiten hoger aan dan zij die veel competenter zijn.

Twijfel

Het Dunning-Krugereffect kan een verklaring zijn voor het gebrek aan intellectueel zelfvertrouwen waar sommige competente mensen mee kampen, zij gaan ervan uit dat anderen net zo capabel zijn als zijzelf. Incompetente mensen vergissen zich dus doordat ze zichzelf te hoog inschatten, terwijl competente mensen zich vergissen doordat ze anderen te hoog inschatten. Het verschijnsel is waargenomen door tal van filosofen, onder wie de Brit Bertrand Russell, die er het volgende over opmerkte: In de wereld van vandaag lopen de domkoppen over van zelfverzekerdheid, terwijl de slimmeriken een en al twijfel zijn.

Hypothesen

Het verschijnsel werd onderzocht met een reeks experimenten onder leiding van de psychologen Justin Kruger en David Dunning, destijds verbonden aan de Cornell University. De uitkomsten van een aantal eerdere studies wekten volgens Kruger en Dunning de indruk dat bij diverse competenties, variërend van begrijpend lezen en het besturen van een motorvoertuig tot schaken en tennissen – in de woorden van Darwin – onwetendheid vaker dan kennis tot zelfvertrouwen leidt. Met betrekking tot een gegeven vaardigheid stelden zij als hypothese dat incompetente individuen:

  1. de mate waarin zijzelf over die vaardigheid beschikken overschatten
  2. die vaardigheid niet in anderen herkennen
  3. geen besef hebben van de ernstige mate waarin zij tekortschieten
  4. na grondig te zijn getraind in die vaardigheid wel inzien dat ze vóór die training tekortschoten.

Elaboration Likelihood Model

Op basis van voorafgaandelijk onderzoek kunnen we een ‘mindmap’ presenteren waarin we het ELM als leidraad nemen, het geeft ons een referentiekader. Het Dunning-Krugereffect staat niet op zichzelf, veel meer elementen kunnen toegevoegd worden. Het ELM geeft ons meer inzicht in hoe denkprocessen verlopen en wat noodzakelijk is om nieuwe elementen toe te laten tot het (collectieve) besluitvormingsproces. Het ontbreken van informatie kan leiden tot een element van beperkte rationaliteit waardoor beslissingen – eerder ongewild – perverse effecten doen ontstaan. Hiermee mag het belang van dit onderzoek geaccentueerd worden, inspelend op de economische crisis zoals we heden ervaren.

Onderzoek & ontwikkeling

Dit werkdocument komt tot stand na auto-didactisch onderzoek, dit wil zeggen dat het onderzoek wellicht niet volledig beantwoord aan wetenschappelijke geplogenheden. Als gevolg van deze non-conforme aanpak zoeken we naar co-creatieve samenwerking, dit ter verificatie – tenzij falsifiëring – van diverse conclusies en/of om een breder draagvlak te creëren. Het onderzoek wordt onderbouwd door tal van wetenschappelijk studiewerk waardoor het heruitvinden van het ‘warme wiel’ niet raadzaam wordt geacht, wel het delen van kennis opdat we er in de praktijk iets mee kunnen. Het maatschappelijke welzijn komt op de eerste plaats, een kwestie van morele verantwoordelijkheidszin, normen, waarden en ethiek. (lees meer)