In weerwil van het evidente?

Voor wie op het idee komt om meer inzicht te krijgen in de economische crisis staat voor een immense taak, de eerste vraag is hoe je hier nu best aan kan beginnen? Het aanbod aan lectuur is zo overweldigend waardoor de interesse snel kan wegebben, er lijkt geen doorkomen aan. En voor wie toch de moed vindt om door te zetten, zal zeer snel doorkrijgen dat er allerminst eensgezindheid te vinden is. Het is een gigantisch kluwen van ‘pro en contra’ dat niet zelden leidt tot dialogen die niet laten vermoeden dat we ooit geleerd hebben wat het is om sociaal te zijn, de getuigenissen legio. Toch is er ook goed nieuws, we kunnen ons heel wat werk besparen door simpelweg onszelf een andere manier van denken aan te meten, op deze manier komen we tot de ‘evolutionaire economie‘ die anders is dan conventioneel.

Invalshoek

Evolutionaire economie kent een totaal andere invalshoek en beroept zich op wetenschappelijke werken die veel diepere grondslagen kennen. Het maatschappelijke welzijn staat hierin centraal waarbij rekening gehouden wordt met evolutionaire processen die voor velen wellicht aan relevantie missen, in werkelijkheid is het echter andersom maar dat wordt niet steeds zo begrepen. Wetenschappers zijn er immers achter gekomen dat groei ook komt met zogeheten hypercycli, het mondialiseringsproces is daar de praktische getuigenis van. Door het ontbreken aan kennis en informatie lopen we het risico de zaken veel moeilijker voor te stellen dan het is, op deze manier komen we tot de bizarre situatie om dat wat evolutionair evident is niet naar waarde te schatten. Dit genoopt enige toelichting.

Kruiskatalytische cycli

Kruiskatalytische cycli zijn in de systeemtheorie een bekend begrip, het is een moeilijke term om te zeggen dat evolutie werkzaam is binnen onze samenleving. Een mooi voorbeeld is de eenmaking van Europa, de lidstaten weerspiegelen ‘subsystemen’ tot die tot een groter geheel of een ‘suprasysteem’ behoren. De subculturen interageren met elkaar en verliezen een deel van hun autonomie die wordt overgenomen door het suprasysteem (ic Europa). Dit proces speelt ook op mondiaal niveau, op deze manier wordt Europa zelf een ‘subsysteem’ dat deel uitmaakt van een nog groter ‘suprasysteem’ (cfr de wereld). Dit proces kunnen we makkelijk in een beeld vangen, het is een dynamiek die weinig aandacht geniet maar wel een heel andere kijk op de economische crisis toelaat.

Turbulentie

Dit proces komt met wederkerige katalysatie opdat deze groei – in theorie althans – versneld kan worden. Echter, in praktijk wordt dit proces bemoeilijkt door zich maar al te vaak te verankeren aan evolutionair achterhaalde denkbeelden, hierdoor wordt spontane groei omgetoverd tot een nachtmerrie met alle gevolgen van dien. De kracht van evolutionaire economie is hierin dan ook te vinden, door kennisdeling worden mensen geïnformeerd van wat er zich aan het afspelen is. Dat wat misschien louter intuïtief aangevoeld wordt, krijgt hierdoor een rationele verklaring waardoor het inzicht verbreedt. Deze visieverruiming laat dan ook toe om anders naar de situatie te kijken, net zoals het denken en handelen meer in lijn komen met deze evolutionaire stromingen. Onwetendheid leidt doorgaans tot heel wat turbulentie die bevolkingen vaak tegen elkaar opzet, het risico op een catastrofe wordt hiermee in de hand gewerkt en volledig tegengesteld aan het evolutionair evidente.

Knelpunten

Gezien de aanhoudende crisis mag het helder zijn dat de conventionele economie tekort schiet, we hebben dan wel een leger experten in de economie maar dat blijkt geen soelaas te bieden. Vandaag is het als worstelen met de problemen die men eigenhandig heeft gecreëerd, in het verlengde worden maatregelen getroffen die de bevolking rechtstreeks raakt met alle gevolgen van dien. Het volledige systeem zit inmiddels vol van knelpunten en platitudes die geenszins laten vermoeden dat we überhaupt op de hoogte zijn van het prachtige studiewerk van velen, het systeem is verzadigd en impasse is troef. En sterker, ondanks de roep om innovatie blijven we de ‘conventie’ bekrachtigen in de hoop dat het ooit wel beter zal worden, het alternatief wordt hiermee aan de kant geschoven alsof het niet bestaat. De maatschappelijke spanning en chaos wordt hiermee op de spits gedreven, op dat moment wordt het mogelijk om attractors toe te laten tot het speelveld.

Attractors

Attractors zijn voor de chaostheoretici een gekend fenomeen, ze spelen in op diverse knelpunten om zodoende het systeem op het spoor te brengen van een doorbraaktraject. Attractors werken als katalysators die het systeem kunnen ‘opblazen’ waardoor het wordt getransformeerd en niet meer kan terugkeren naar beproefde geplogenheden. Dit wil zeggen dat een waarachtige paradigmaverschuiving zich aanbiedt, we betreden dan een wereld die onvergelijkbaar anders is met aangepaste normen, waarden en ethiek. Deze theorie wordt bekrachtigd door praktische voorbeelden, attractors worden vaak als ‘out of the box’ ideeën ervaren en druisen logischerwijs in tegen de gangbare conditionering die tot de problemen geleid heeft. Paradoxaal genoeg worden ze om dezelfde reden niet steeds begrepen, dergelijke ideeën stroken immers niet met het conventionele denken waardoor de impact niet naar waarde geschat kan worden.

Reverse Debt System (RDS)

Het RDS is een dergelijke attractor die rechtstreeks inspeelt op het schuldenprobleem, het laat toe om alle schulden te herleiden tot nihil zonder koopkracht- en/of kapitaalsverlies. Het RDS is op zich neutraal en maakt het mogelijk om alle schuldrelaties te ontbinden, net zoals kan gewerkt worden met criteria naargelang het geval. Het RDS maakt gebruik van een ‘achterpoortje’ om het probleem op te lossen, hiermee dan ook voorbijgaand aan het conventionele denken. Bizar om zien is dat het ook eenmalig kan toegepast worden zonder aan de oude conventies te raken, het weekt wel bijkomende vragen los of het wenselijk is om de gangbare methoden te blijven aanhouden. Om al deze redenen wordt het RDS nogal eens als ‘mysterieus’ ervaren want hoe kan het dat een dergelijk complex probleem zo eenvoudig opgelost kan worden? Het RDS wordt geplaatst temidden van alle turbulentie en dat alsof het wacht om opgepikt te worden door het collectieve bewustzijn, het RDS is er om wel/niet gebruikt te worden.

Overkoepelende waarheid

Het RDS staat niet alleen maar komt met een cluster van attractors, zo is het idee van een wereldmunt een ander voorbeeld. Tesamen brengen ze de wereld tot een zogeheten ‘overkoepelende waarheid’, hedendaagse conflicten worden dan overstegen waardoor we in een ander paradigma terecht komen. Ondanks de theorie eenvoudig is, is dit in praktijk geen gemakkelijke opgave. In een overkoepelende waarheid komen strijdende partijen tot verzoening, een proces dat bemoeilijkt wordt door de schijnbare onverenigbaarheid van cognities. We krijgen dan niet enkel een ‘horizontale’ strijd maar ook een ‘verticale’ dimensie in de vorm van ‘out of the box’ ideeën die het courante systeem schijnbaar ‘aanvallen’. ‘Out of the box’ is hier relatief te beschouwen, veel vaker zijn het ideeën die al lang sluimeren maar niet verder gecultiveerd werden, tegelijkertijd accentueren ze wel de hedendaagse ‘vastgeroestheid’ en de prangende noodzaak van sociaal innovatieve impulsen. De paradox wil dat – ondanks de neutraliserende werking – deze impulsen toch niet zomaar als vanzelfsprekend aangenomen worden, ze stoten daarentegen op nogal wat verzet om niet onverklaarbare redenen.

Tragische absurditeit

Deze paradoxale waarnemingen leiden linea recta naar de cruciale rol van de psyche of de mens in het verhaal, net zoals deze materie een onbehaaglijk gevoel kan opwekken. De reden is echter eenvoudig, als we ons bewust worden van de intrinsieke betekenis van diverse alternatieven dan worden we getuige van een mensonterend drama die elke vorm van ethiek mist. Dit brengt ons in een lastig parket waardoor mogelijks – eerder onbewust daarvan – diverse afweermechanismen in werking treden. Het rationaliseren of minimaliseren van het probleem is daar een voorbeeld van, vaak komt dit in de vorm van clichés en het verplaatsen van frustraties. Dit hele schouwpsel maakt dat we participeren in een sociaal menselijk drama dat we misschien amper voor mogelijk houden maar toch de realiteit uitmaakt. Anders gezegd, elke vraag naar oplossingen is dan als een slag in het water aangezien ze kant en klaar op de tafel liggen maar simpelweg niet geïntegreerd worden. In het verlengde gaan we veel vaker naar schuldigen zoeken zonder ons bewust te zijn van wat er tijdens die strijd gemist wordt, quasi letterlijk blind hiervoor. Aandacht en ontvankelijkheid zijn dan ook primaire voorwaarden om tot een doorbraak te komen, niet het gemis aan vreedzame oplossingen die op zich neutraal zijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s