Democratie onder druk

Een democratie wordt bepaald door de meerderheidsgedachte en de dominantie van haar leiders. Zoals altijd kan een beslissing op een bepaald moment goed lijken maar dat kan ook omslaan tot de pathologische gedaante van hetzelfde. Het menselijke ontwikkelingspotentieel staat hierin centraal, het is een potentieel waarin zich verschillende behoeften ontvouwen. Een democratie ook verstarren, op dat moment spreken we van een dogma. Het verontrustende nadeel is dat het dogma dan ook de meerderheidsgedachte vormt, het is dan dermate ingeburgerd waardoor een democratie zichzelf kan versmachten. Het is een dynamiek van communicerende vaten, een groeiproces waarin absurde scheeftrekkingen zich kunnen manifesteren. Communicatie ontpopt zich dan tot een meedogenloze strijd om macht met in het verlengde de verdeling van de bevolking in functie daarvan. Als interludium wat Schumpeter hierover zei.

Democratie

In zijn boek ‘Capitalism, Socialism, and Democracy’ zette Schumpeter een theorie van de democratie uiteen, die tot doel had, dat wat hij de ‘klassieke leer’ noemde, uit te dagen. Hij betwistte het idee dat democratie een proces was, waarbij de kiezers zich identificeren met het algemeen belang, en dat politici dit algemeen belang vervolgens uit naam van de kiezers uitvoerden. Hij betoogde dat dit onrealistisch was, en dat de onwetendheid en de oppervlakkigheid van de mensen betekende dat zij in feite tot op grote hoogte door de politici zouden worden gemanipuleerd. De politici bepaalden de agenda. Dit maakte een ‘regering door het volk’ concept naar zijn mening zowel onwaarschijnlijk als ongewenst. Hoewel periodieke verkiezingen – waar iedereen zijn stem uitbrengt – regeringen legitimeren en verantwoordelijk houden, is het beleidsprogramma een zaak van de regering en niet van het volk. De participerende rol van individuen is meestal ernstig ingeperkt.

Nuancering

In dit exploot vinden we een grote mate van (h)erkenning op basis van wat we nuchter kunnen waarnemen. Nuancering is echter aan de orde wanneer we het in een ruimer perspectief plaatsen, ook het beleid is immers onderhevig aan groeiprocessen. Anders gezegd, spreken over ‘onwetendheid’ is een zeer rekbaar begrip, politiek zelf kan ook onwetend zijn waardoor democratie in z’n geheel een vat van onwetendheid wordt. We kunnen hier meer inzicht in verwerven door meer kennis te vergaren over ons eigen ontwikkelingspotentieel. Dit brengt ons automatisch tot de ontwikkelingspsychologie, als benchmark verwijzen we naar het werk van Beck & Cowan. Een generaliserende oriëntatie in onderstaand beeld.

Wereldbeelden

Beck en Cowan onderscheiden verschillende wereldbeelden die toegankelijk zijn naarmate we ons ontwikkelen. Naarmate men vordert op deze persoonlijke ontwikkelingslijn manifesteren zich andere behoeften, een nieuwe categorie ethische waarden en een nieuw zelfbesef. Beck en Cowan hebben deze niveaus ‘memen’ genoemd. Een meme is tegelijk een psychologische structuur, waardesysteem en aanpassingsmodus, die zich op verschillende manieren kan uiten, van wereldbeeld tot manier van kleden en regeringsvorm. Elk individu is onderhevig aan deze groei, net zoals – logischerwijs – het collectief. Echter, door het niet maatschappelijk (h)erkennen van deze innerlijke groeiprocessen kan dit proces gestagneerd worden. Derhalve wordt dit een proces van het spreekwoordelijke ‘vallen en opstaan’. Bovendien is dit geen vloeiend proces maar eerder rommelig, verschillende wereldbeelden manifesteren zich simultaan waardoor nogal wat frictie kan ontstaan.

Memen

Beck en Cowan gebruiken verschillende namen en kleuren voor deze verschillende niveaus van het individuele zelf. Deze niveaus zijn voor iedereen – soms tijdelijk – beschikbaar, al naargelang integratie kunnen ze ook blijvend beschikbare strategieën opleveren die in de juiste omstandigheden ge(re)activeerd kunnen worden (overlevingsinstincten bijvoorbeeld worden geactiveerd in noodsituaties, het vermogen zich te binden in hechte menselijke relaties enzoverder). We krijgen dus een caleidoscoop aan allerhande waarbij de omgevingsfactoren een belangrijke rol spelen. Binnen deze niveaus onderscheiden Beck en Cowan zogeheten ‘onderhoudsniveaus’ (eerste niveau) waarna mogelijks een revolutionaire verschuiving in het bewustzijn plaatsgrijpt of de opkomst van de ‘zijnsniveaus’ (tweede niveau). (meer detail)

Synchronisatie

In een democratie is het kunst om al deze elementen volwaardig te (h)erkennen opdat individuele groei gecultiveerd kan worden. Deze individuele groei ligt logischerwijs ingebed in het collectief als de bundeling van individuen. Een democratie waakt over deze processen, zowel lokaal als mondiaal. Elk fragment behoort tot het geheel waarbij het kunst wordt ze allen te integreren tot een mondiaal bestel waarin menselijke waarden en normen gerespecteerd worden. Dit proces kan ook mislopen wanneer een bepaalde groep of wereldbeeld dominant wordt, wanneer dat niet tijdig gecorrigeerd wordt dan komen we tot een absurde democratie.

Welvaartsdictatuur

Het is een democratie waarin de enkeling dicteert en de meerderheid zich – willens nillens – conformeert. Als blijkt dat het politieke beleid onderhevig is aan hetzelfde dictaat dan is de meerderheid de dupe van de dominante enkeling of groep, geenszins democratisch maar een vorm van tribalisme. Op deze manier komen we tot termen zoals de ‘welvaartsdictatuur’, dit als een moderne vorm van brood en spelen. Er is welvaart maar geen – of niet voldoende – (h)erkenning van de mens in het verhaal. En dit wil niet zeggen dat we het kind met het badwater dienen weg te gooien, het wil zeggen dat de slinger doorgeslaan en een culturele correctie aan de orde is. Het is een kwestie van balans en die elementen weg te nemen die tot de absurde scheeftrekking geleid hebben. In het ander geval lopen we het risico het ziektebeeld te blijven cultiveren wat leidt tot een auto-immuunziekte.

EN/EN

Onze samenleving wordt vooral gedreven door geld, reflexmatig denken we dan aan het kapitalisme. Kapitalism beoogt respect voor individuel waarden en ontwikkeling, dat is het goede nieuws maar veel vaker misbegrepen omwille van de mistoestanden die hieruit voortvloeien. Maar dat op zich is een kapitalisme, het is kapitalisme gekaapt door tribalisme. Het is ego- en etnocentrisme dat leidt tot een pathologische vorm van kapitalisme. Hetzelfde verhaal geldt voor het communisme, ook dat manifest werd gekaapt door ego- en etnocentrisme waardoor finaal kapitalisme en communisme tegenover elkaar komen te staan als een strijd getypeerd door individuele machtspelletjes. Dit geeft een vertekend beeld van wat democratie in werkelijkheid is, we dienen dan ook kapitalisme en communisme simultaan te beschouwen en niet de pathologische versie als referentie te nemen. Democratie is een evenwichtsspel tussen individu en collectief opdat het geheel gediend wordt.

Strategieprofiel

In reflectie tot onze economie zien we dat onze economie omgetoverd werd tot een levensecht monopolyspel, alles schraagt zich achter deze ideologie waardoor beleidsbeslissingen ook deze signature herbergen. Binnen dit spel komen we dan tot een strategieprofiel dat zich kenmerkt door strijd om geld en alle neveneffecten die daar traditioneel bij horen. Het Nash-evenwicht verwijst hiernaar waardoor we tot een absurde democratie komen. Een democratische meerderheid vraagt niet om deze strijd maar wordt er wel toe aangemoedigd door een politiek die deze doelstelling wel ambieert.

Absurde democratie

Anders gezegd, de bevolking hoopt op leiders die het spel transformeren maar krijgen in de plaats nu net het tegenovergestelde, volledig te kaderen binnen de thans heersende ideologie. En dit is werkelijk absurd, sociale innovaties induceren een culturele correctie maar dat past niet binnen de strategie van een politiek die met heel andere zaken bezig is. Ergo, het ontbreekt niet aan oplossingen maar dan zullen we ook een ander spel moeten gaan spelen. Als we onze doelstelling niet herzien dan zullen beslissingen ook niet herzien worden, deze passen perfect binnen het monopolyspel waardoor de bevolking de speelbal wordt. Het is een absurde democratie, de wereld op z’n kop.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s